เศรษฐกิจไทยนอกระบบไทยโตสูงสุดในเอเชีย กรุงไทย ลุย Virtual Bank แก้ Pain Point

นายผยง ศรีวณิช กรรมการผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงไทย เปิดเผยถึงตัวเลขเศรษฐกิจนอกระบบขนาดใหญ่ของไทยที่กำลังตัดทอนโอกาสของการเข้าถึงแหล่งเงินและการขอสินเชื่อที่เท่าเทียมของคนไทย ทั้งรายย่อยและกลุ่มผู้ประกอบการรายย่อย ในยุคที่โลกกำลังหมุนไปอย่างรวดเร็วและการเข้ามามีบทบาทอย่างมากของอินเทอร์เน็ตแบงก์กิ้ง (Internet Banking)

ซึ่งทำให้การใช้เงินเป็นเรื่องง่ายเพียงใช้นิ้วสัมผัส ธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (Virtual bank) จึงถูกพูดถึงมาระยะเวลาหนึ่ง

 

และธนาคารพาณิชย์หลายแห่งก็เริ่มตื่นตัวกับสิ่งนี้รวมถึงธนาคารกรุงไทย ซึ่งเป็นหนึ่งในธนาคารของรัฐเช่นกัน 

กลับมาดูที่ตัว ตัวเลขเศรษฐกิจนอกระบบขนาดใหญ่ของไทยกันก่อน ที่บอกว่า "ขนาดใหญ่" เพราะถ้าเทียบกับ อีก 5 ประเทศมในภูมิภาคเอเชีย จะพบว่าไทยเป็นอันดับ 1 เมื่อเทียบกับจีดีพี คือมีสัดส่วนถึง 48.4% รองลงมาคือ ฟิลิปปินส์ 38.8% มาเลเซีย 30.5% เกาหลีใต้ 26.0% อินโดนีเซีย 17.9% และเวียดนาม 14.4% 
 

เตรียมเก็บภาษี แอปฯ TEMU อีคอมเมิร์ซจีน หลังกระทบรายย่อยไทย
 

เศรษฐกิจนอกระบบคืออะไร 

องค์การแรงงานระหว่างประเทศ ได้ให้นิยามของคำนี้ไว้ว่า เป็นเศรษฐกิจที่ประกอบด้วยธุรกิจขนาดเล็ก รายย่อย ธุรกิจส่วนตัว อาจจะมีหรือไม่มีแรงงานก็ได้ ใช้เทคโนโลยีง่ายๆ ไม่ซับซ้อน เป็นการจ้างงานและสร้างรายได้แบบทั่วไป ไม่ได้เกี่ยวกับรัฐบาล บางครั้งมีการหลีกเลี่ยงทางกฎหมาย หลีกเลี่ยงภาษี หรือกฎระเบียบต่างๆ และไม่อยู่ในระบบของ จีดีพี กล่าวคือ ไม่มีผลต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญ ต่อมาคือส่วนของแรงงานนอกระบบในไทยมีสูงถึง 51% ส่วน SME ที่ไม่ได้จดทะเบียนบริษัทถึง 74% และ 27% เข้าไม่ถึงบริการของสถาบันการเงิน และ 17% เข้าถึงบริการทางการเงิน จึงเป็นสิ่งที่สะท้อนได้ว่า ประเทศไทยยังมีเศรษฐกิจนอกระบบขนาดใหญ่มาก

ธนาคารกรุงไทย

แล้ว Virtual bank จะเข้ามามีบทบาทสำคัญอย่างไร 

นายผยง บอกว่า ภายใต้โครงสร้างพื้นฐานอย่าง 5G และ IoT ที่อยู่ในระบบ Top ซึ่งทำให้สามารถดำเนินโครงการของรัฐใหญ่ที่ผ่านมาได้ เช่น คนละครึ่ง บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ  ซึ่งทำให้เห็นว่าหลายคนมีมือถือแต่หลายคนไม่มีอินเทอร์เน็ต อาจจะด้วยข้อจำกัดด้านพื้นที่ ด้านค่าครองชีพ เพราะฉะนั้นแค่ Mobile Internet อาจไม่ตอบโจทย์ทุกคน 

ซึ่งธนาคารกรุงไทย เตรียมจับมือกับ บริษัท กัลฟ์ เอ็นเนอร์จี ดีเวลลอปเมนท์ จำกัด (มหาชน) และ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) ที่ควบรวมแล้ว เพื่อดำเนินการ Virtual Bank  เพื่อรองรับคยไทย 66 ล้านคน โดยจะยื่นขออนุญาตกับธนาคารแห่งประเทศไทยภายในวันที่ 19 ก.ย.2567

หลังจากนั้น ธปท.และกระทรวงการคลังจะใช้เวลาพิจารณารวมกัน 9 เดือน โดยเบื้องต้นคาดว่าจะสามารถประกาศรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตให้จัดตั้ง Virtual Bank ได้ช่วงกลางปี 2568

โดยผู้ได้รับอนุญาตให้จัดตั้ง Virtual Bank จะมีเวลาเตรียมความพร้อมด้านต่างๆ และเปิดดำเนินการภายใน 1 ปี นับแต่วันที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเห็นชอบ

 

สำหรับ และลักษณะการให้บริการของ Virtual bank คือ 
- ไม่มีสาขาและตู้ ATM  แต่มีสำนักงานใหญ่
- ให้บริการผ่านช่องทางดิจิทัลทั้งกระบวนการ
- มีต้นทุนในการดำเนินงานต่ำกว่าธนาคารพาณิชย์รูปแบบเดิม
- มีความยืดหยุ่นกว่าธนาคารรูปแบบเดิม สามารถออกนวัตกรรมทางการเงินรูปแบบใหม่ได้อย่างรวดเร็ว ตามการเปลี่ยนแปลงและความต้องการที่ของผู้บริโภค
- สร้างประสบการณ์การให้บริการทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- มีบัญชีเงินฝากแบบไม่มีสมุดคู่ฝาก ซึ่งเจ้าของบัญชีสามารถแบ่งบัญชีออกเป็นบัญชีย่อยได้ตามวัตถุประสงค์ในการฝากเงิน
- บัญชีเงินฝากจะได้รับดอกเบี้ยสูงกว่าดอกเบี้ยเงินฝากทั่วไปและอาจได้รับดอกเบี้ยเป็นรายวัน
- มี AI ที่ช่วยแนะนำการออมและการใช้จ่ายให้เหมาะกับพฤติกรรมของเจ้าของบัญชี
- เปิดบัญชีได้ง่ายๆ เพียงแค่มีสมาร์ทโฟน
- ให้สินเชื่อโดยผู้กู้ไม่ต้องแสดงหลักฐานรายได้ และมีการอนุมัติสินเชื่ออย่างรวดเร็ว
- มีบริการสำหรับผู้ประกอบการ SMEs รายย่อย  เช่น เชื่อมบัญชีเงินฝากกับระบบทำบัญชีออนไลน์  เป็นต้น

นอกจากนี้ นายผยง ยังกล่าวถึง ความท้าทายในอนาคต ต้องยอมรับว่าหนักหนาสาหัส มีทั้งปัจจัยระดับโลก และปัจจัยในประเทศ ที่สำคัญสุดคือ ความเหลื่อมล้ำ ที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจนอกระบบ ประเทศไทยมี 70 ล้านคนประชากร ยื่นภาษี 11 ล้านคน อยู่ในข่ายเสียภาษี 4 ล้านคน แต่คนต้องการสวัสดิการจากรัฐบาลมีกว่า 70 ล้านคน คำถามคือ จะเอาเงินที่ไหนไปช่วยเหลือคนเหล่านี้ และต้องหาเงินมาจากไหนเพื่อสนับสนุนทรัพยากรนอกระบบ ซึ่งถือเป็นหน้าที่ของรัฐบาลอยู่ดี โดยในช่วงที่เหลือของปี 2567 นี้ เราหวังว่ามาตรการช่วยเหลือและกระตุ้นเศรษฐกิจต่างๆ จะไม่ออกมาช้าจนเกินไป